Wystawa w Muzeum Narodowym w Warszawie

BIEDERMEIER  5 października 2017 – 7 stycznia 2018
Honorowy patronat Małżonki Prezydenta RP Agaty Kornhauser-Dudy

Piękne przedmioty na wystawie „Biedermeier”

Muzeum Narodowe w Warszawie zaprasza na pierwszą tak wszechstronną prezentację sztuki biedermeieru w Polsce. Na wystawie zgromadzono ponad czterysta kunsztownych przedmiotów – obrazów, mebli, szkieł, porcelany, tkanin i strojów, biżuterii i bibelotów, którymi na co dzień otaczało się zamożne mieszczaństwo w pierwszej połowie XIX wieku od Wiednia po Wilno. Biedermeier, zwany także „udomowionym romantyzmem”, był nie tylko stylem w sztuce, ale także stylem życia, który przyjął się również w kręgach ziemiaństwa polskiego. Biedermeier narodził się w krajach niemieckich po kongresie wiedeńskim i trwał do Wiosny Ludów. Wywarł znaczący wpływ na całą Europę. Wystawa opisuje kilka najistotniejszych zjawisk, które były konsekwencją nowego ładu społecznego w Europie.

Potrzeba komfortu

Po wojnach napoleońskich rosła pozycja zamożnego mieszczaństwa z jego systemem wartości i dążeniem do „małej stabilizacji”, większej rangi nabrała rodzina i dziecko – stąd popularność portretu rodzinnego. Coraz istotniejszą rolę odgrywała edukacja i zabawa, kultywowano postawy patriotyzmu lokalnego i narodowego. Z tym ostatnim wiąże się zainteresowanie najbliższym otoczeniem, jego zabytkami i osobliwościami, ale także pamiątkami świadczącymi o kształtowaniu się nowej świadomości narodowej.    Jako sztuka zamożnego mieszczaństwa biedermeier zaspokajał potrzebę komfortu, co znalazło wyraz w funkcjonalnych i szlachetnych w swojej prostocie meblach oraz wyposażeniu wnętrz. Rozwojowi kultury życia codziennego towarzyszył wzrost zapotrzebowania na przedmioty rzemiosła artystycznego (szkło, srebro, porcelanę i biżuterię), opartego na nowoczesnych formach. Do dzisiaj meble i inne przedmioty codziennego użytku tej epoki są wzorem solidności, prostoty i funkcjonalności.    Wystawa obejmuje sztukę niemiecką, austriacką i przede wszystkim ziem polskich: Królestwa Polskiego, Wielkiego Księstwa Poznańskiego, Galicji czy Wileńszczyzny.  Dlatego obok dzieł takich artystów jak Ferdinand Waldmüller, Carl Spitzweg, Moritz von Schwind pokazywane są prace Jana Chruckiego, Aleksandra Gryglewskiego, Rafała Hadziewicza, Wincentego Kasprzyckiego, Marcina Zaleskiego.

Pierwsza tak obszerna prezentacja

Wystawa jest pierwszą tak obszerną prezentacją sztuki biedermeieru w Polsce, tym cenniejszą, że gromadzi najwybitniejsze dzieła tego nurtu, przechowywane w polskich zbiorach. Oprócz eksponatów z kolekcji MNW pokazane są zabytki z muzeów narodowych w Krakowie, Poznaniu, Szczecinie, Gdańsku i Wrocławiu, muzeów regionalnych w Jeleniej Górze i Koninie, Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej, Muzeum Romantyzmu w Opinogórze, a  także muzeów rezydencji: Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Muzeum-Zamku w Łańcucie, Muzeum Zamkowego w Pszczynie i Muzeum w Przeworsku Zespołu PałacowoParkowego, Zamku Królewskiego na Wawelu oraz Fundacji im. Raczyńskich przy Muzeum Narodowym w Poznaniu i Kolekcjonerów prywatnych. Dwa obiekty pochodzą z instytucji zagranicznych, Morawskiej Galerii w Brnie i Wallraf-RichartzMuseum & Fondation Corboud w Kolonii. Ta imponująca lista instytucji znakomicie ilustruje rangę i skalę przedsięwzięcia.

fot. | photo Małgorzata Kwiatkowska / MNW, Muzeum Narodowe w Warszawie, ze zbiorów Edwarda Neprosa (1870–1928)

Cztery częsci ekspozycji

Ekspozycja składa się z czterech części, które oddzielają salony zaaranżowane w stylu epoki. Część pierwsza, zatytułowana: Mała stabilizacja zacnych Biedermeierów. Rodzina. Artysta. Społeczeństwo prezentuje galerię bohaterów biedermeieru: portrety awansującej klasy średniej, czasem arystokracji, podobizny małżonków, obrazy rodzinnych idylli. Dział W świecie dziecka. Rozrywka i edukacja uwydatnia nową rolę dzieci jako ważnych uczestników i odbiorców kultury. Trzecia sekcja, Ojczyzna, region, „mała ojczyzna”, odnosi się do problematyki tożsamości lokalnej i narodowej i prezentuje zagadnienia regionalizmu i patriotyzmu, podróży, uzdrowiskowej turystyki i rekreacji. W ostatniej, największej część ekspozycji Biedermeier jako projekt estetyczny. Wzornictwo 1. połowy XIX wieku oglądać można obiekty związane z szeroko rozumianym wzornictwem pierwszej połowy XIX wieku: meble, srebro, ceramika, szkło, ubiory i akcesoria mody.

Program wydarzeń towarzyszących

W programie towarzyszącym wystawie „Biedermeier” znajdują się wydarzenia przybliżające najważniejsze zagadnienia kultury i sztuki epoki oraz codzienność XIXwiecznych mieszczan. W okresie biedermeieru czas spędzano w zaciszu domowego salonu i w modnych uzdrowiskach, na spotkaniach towarzyskich wypełnionych wspólną lekturą, muzykowaniem i śpiewem, na pisaniu listów, prowadzeniu sztambucha czy robótkach ręcznych. W ramach programu towarzyszącego odbędą się m.in. spotkania muzyczne na wystawie, podczas których posłuchać będzie można salonowych pieśni wykonanych przy akompaniamencie gitary, oprowadzania kuratorskie, warsztaty pisania listów oraz wykłady czwartkowe i spotkania tematyczne poświęcone m.in. modzie i rozrywkom epoki. Dla osób z dysfunkcją wzroku zostały przygotowane warsztaty z wykorzystaniem ćwiczeń dotykowych. Wybrane wykłady i oprowadzania będą tłumaczone na język migowy (PJM).

Informacje dodatkowe

Od października Muzeum Narodowe w Warszawie będzie czynne w piątki do godziny 21.00.
Wystawa zorganizowana przez Muzeum Narodowe w Warszawie we współpracy z Muzeum Narodowym w Szczecinie.
Kuratorki: Anna Kozak, Agnieszka Rosales Rodríguez

 

Informacja prasowa 5/10/2017
Muzeum Narodowe w Warszawie